×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

false
true
true
شهادت خدا به وحدانیت خود

قرآن کریم از شهادت خداوند متعال بر وحدانیت خود خبر می‌دهد و می‌فرماید: «شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ وَ الْمَلائِکَهُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ قائِماً بِالْقِسْطِ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ [آل‌عمران/ ۱۸] خداوند، گواهى می‌دهد که معبودى جز او نیست، و فرشتگان و صاحبان دانش، (هر کدام به گونه‌اى بر این مطلب) گواهى می‌دهند، در حالی‌که (خداوند در تمام عالم) قیام به عدالت دارد، معبودى جز او نیست، که هم توانا و هم حکیم است». بحثی که میان مفسرین وجود دارد این است که این شهادت به چه صورتی بوده است؟

در پاسخ به این سوال به طور کلی دو نظر وجود دارد: بعضی شهادت را قولی دانسته‌اند و بعضی دیگر آن را فعلی؛ کلمه «شهادت» در اصل به معناى «معاینه» یعنى به چشم خود دیدن، و یا به گوش خود شنیدن، یا با سایر حواس خود حس کردن، بوده است؛ ولى در اداى شهادت نیز استعمال شده، مثلا درباره کسى که در محضر قاضى می‌گوید: من دیدم که فلانى آن دیگرى را زد، و یا شنیدم که چنین گفت و امثال این‌ها، می‌گویند در محضر قاضى شهادت داد. و به تدریج در اثر کثرت استعمال در هر دو معنا به کار رفت، به طورى‌که اگر قرینه‌اى در کلام نباشد، شنونده از گوینده می‌پرسد: منظورت از شهادت، تحمل آن است، و یا اداى آن؟ و این بدان عنایت است که هر دو یک غرض را ایفا می‌کنند، چون آن کسى که شهادت را تحمل می‌کند، براى ادا تحمل می‌کند.

علامه طباطبایی معتقد است: «مراد از شهادت به طورى که از ظاهر آیه شریفه بر می‌آید شهادت «قولى» است نه «عملى». و در حقیقت این شهادت خداوند متعال نیز مانند سایر اخبار، خبرى است که از مصدر ربوبى و عظمت خدا صادر شده است؛ پس اگر در آیه تعبیر «شهادت» آمده است، تفنن در کلام است. هر چند که شهادت عملى خدا بر یکتایى و عدالتش نیز در جاى خود صحیح و حق است، چون عالم وجود با نظام واحدش شهادت می‌دهد بر این‌که معبودى واحد دارد، و با تمامى جزء جزء وجودش که همان اعیان موجودات است شهادت می‌دهد که اگر معبودى غیر از او بود، نظامى چنین متصل و به هم پیوسته به وجود نمی‌آمد.

در نتیجه: برگشت معناى آیه این است که اگر در عالم هستى اربابى غیر از خداوند حکیم مؤثر در خلقت و تدبیر بود، و شرکا و یا شفیعانى وجود داشت، خداى تعالى او را می‌شناخت، و به وجودش شهادت می‌داد، ولى او خبر داده که براى خود، هیچ شریکى سراغ ندارد، پس معلوم مى‏شود هیچ شریکى براى او نیست».[۱]

برخی دیگر معتقداند: شهادت خداوند متعال، شهادتی فعلی بوده و از مقوله سخن گفتن و گفتار نیست؛ یعنى خداوند با پدید آوردن جهان آفرینشی که نظامی واحد در آن حکومت می‌کند و قوانین آن در همه جا یکسان، و برنامه آن، یگانه است، و در واقع یک واحد به هم پیوسته و یک نظام یگانه است، عملا نشان داده که آفریدگار و معبود، در جهان یکى بیش نیست، و همه از یک منبع، سرچشمه می‌گیرند. بنابراین؛ ایجاد این نظام واحد، شهادت و گواهى خداست بر یگانگى ذاتش.[۲]

—————————————————–

پی نوشت

[۱]. علامه طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج‏۳، ص: ۱۱۳٫
[۲]. آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج‏۲، ص: ۴۶۷٫

false
false
false
false

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true