×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

اخبار ویژه

امروز : یکشنبه, ۱۴ آذر , ۱۴۰۰  .::.   برابر با : Sunday, 5 December , 2021  .::.  اخبار منتشر شده : 0 خبر
شناخت انبیاء الهی از منظر عقل و خرد

اختصاصی ارجا نیوز

نویسنده: حجت الاسلام محمد فرضی پور

خداوند متعال برای هدایت بشر و راهنمایی او برای رسیدن به سعادت و خوشبختی در دنیا و آخرت؛ انسان‌های برجسته‌ای را برگزید و با نور هدایت خود پرورش داد، سپس آن‌ها را واسطه میان خود و مخلوقاتش قرار داد تا آنان، معلم بشریت گردیده و انسان را از جهل و گمراهی و ضلالت نجات داده و به انسانیت و معنویت رهنمود کنند. لذا هیچ قوم و قبیله‌ای نبوده مگر این‌که خداوند متعال برای هدایت آنان پیامبری را فرستاد تا آنان را هدایت کند.

قرآن کریم نیز در این باره می‌فرماید: «إِنَّا أَرْسَلْناکَ بِالْحَقِّ بَشِیراً وَ نَذِیراً وَ إِنْ مِنْ أُمَّهٍ إِلاَّ خَلا فِیها نَذِیرٌ [فاطر/۲۴] ما تو را به حق براى بشارت و انذار فرستادیم، و هر امتى در گذشته انذار کننده‌‏اى داشته است». هم چنین فرمود: «وَ لِکُلِّ أُمَّهٍ رَسُولٌ [یونس/۴۷] و براى هر امتى رسولى است».

مساله نبوت و پیامبری نیز از دیرباز مد نظر بشر بوده و مدعیان زیادی داشته است و عده‌ای به دروغ خود را سفیر الهی می‌نامیدند؛ در این‌جا برای شناخت حق از باطل و شناخت مدعیان دروغین از رسولان صدیق الهی، باید دنبال معیاری مناسب و محکمه‌پذیر بود. عقل حکم می‌کند بر خداوند متعال واجب است که این مساله را خود حل کرده و جلو این فتنه و به دنبال آن جلو گمراهی بشر را بگیرد و مدعیان دروغین را رسوا کرده و راه هدایت را نمایان سازد.

متکلمین معتقداند ـ و حق هم همین است ـ خداوند متعال برای تمییز بین مدعیان دروغین و رسولان صادق خود، باید سفیران خود را به نیرویی مجهز کند که بتوانند عملی خارق العاده انجام دهند که کل بشریت از انجام آن عاجر باشند تا سایر انسان‌ها بتوانند با استفاده از آن تشخیص دهند، این کار او چون از طاقت بشر خارج است، هیچ کسی جز خداوند متعال نمی‌تواند آن‌را انجام دهد و این عمل وی نشانه‌ای باشد بر صدق دعوای شخص و این‌که او از جانب خداوند متعال آمده است.

این عمل در علم کلام «معجزه» نامیده می‌شود؛ محقق طوسی در این باره می‌نویسد: «وَ طَرِیقُ مَعْرِفَهِ صِدْقِهِ ظُهُورُ الْمُعْجِزِ عَلَى یَدِهِ وَ هُوَ ثُبُوتُ مَا لَیْسَ بِمُعْتَادٍ أوْ نَفْیُ مَا هُوَ مُعْتَادٌ مَعَ خَرْقِ الْعَادَهِ وَ مُطَابِقَهِ الدَّعْوَى».[۱] یعنی معجزه عملی خارق العاده است، که همراه با ادعای نبوت است.

پس معجزه باید دو شرط داشته باشد: ۱٫ خارق العاده باشد و هیچ بشری نتواند آن‌را انجام دهد؛ ۲٫ همراه با ادعای نبوت باشد.

بنابراین کارهای مرتاضین و ساحران، هیچ کدام معجزه محسوب نمی‌شوند، با این‌که کارهای آنان نیز خارق العاده است، زیرا شرط اول را ندارند، یعنی چون قابل تعلیم و تعلم هستند و ممکن است در یک زمان یا در زمان‌های بعد شخصی دیگری بتواند همان کار یا بهتر از آن را انجام دهد، معجزه نیستند.

هم‌چنین کارهای اولیای خدا و ائمه اطهار (علیهم السلام) که در اصطلاح «کرامات» نامیده می‌شود، با این‌که خارق العاده هستند و غیر قابل تعلیم، باز معجزه محسوب نمی‌شوند؛ زیرا شرط دوم را ندارند؛ یعنی هیچ کدام از اولیای الهی ادعا نکرده است که پیامبر بوده و از جانب خداوند متعال آمده است.

در نتیجه: هر گاه کسی عملی خارق العاده که بشر از انجام آن عاجر است را انجام داد و ادعای نبوت نیز داشت، ما می‌توانیم کشف کنیم که او راست می‌گوید و از جانب خداوند متعال آمده است. زیرا اگر دروغ بگوید و خداوند حکیم او را به این سلاح مجهز کند و چنین نیرویی به او بدهد، باعث گمراه شدن مردم می‌شود و خداوند متعال نیز هرگز مردم را گمراه نخواهد کرد.[۲]

——————————————

پی‌نوشت
[۱]. علامه حلی، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص: ۳۵۰٫
[۲]. آیت الله سبحانی، الإلهیات على هدى الکتاب و السنه و العقل، ج‏۳، ص ۹۳٫

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  •