×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

false
true
true
دو روح چگونه در یک بدن قرار می‌گیرد؟

اختصاصی ارجانیوز

نویسنده: حجت الاسلام محمد فرضی پور

دین مبین اسلام بیان می‌کند: انسان دارای روح و جسم است و با مرگ، روح از بدن و جسم مادی جدا شده و در عالم برزخ قرار می‌گیرد، سپس در روز قیامت، بدن نیز تشکیل شده و دوباره روح به آن تعلق می‌گیرد و در بهشت یا جهنم قرار خواهد گرفت. امّا برخی از کوردلان و جاهلان متعصب، با آن‌که وجود روح را پذیرفته‌اند، جهان آخرت و معاد و قیامت را انکار کرده و قائل به تناسخ شدند.

«تناسخ» در اصطلاح کلامی به معنای انتقال روح از بدنی به بدن دیگر است؛ به این معنا که روح یک انسان با مرگ از بدن و جسم او خارج شده و بلافاصله به جنین دیگری در همین دنیا منتقل شده و باز ادامه حیات می‌دهد و با مرگ آن انسان، به جنین دیگری منتقل می‎شود و این چرخه تا بی‌نهایت ادامه دارد.[۱]

دلایل بطلان تناسخ:

۱) اجتماع دو نفس در یک بدن:
بدن و جسم به نحوی است که با تکاملی که میابد، شرایط افاضه نفس را به دست آورده و در زمانی خاص، نفس را می‌پذیرد؛ با این توضیح اگر قرار باشد که روح دیگری به این بدن تعلق گیرد، در این‌صورت لازم می‌آید که دو روح در یک بدن جمع شوند؛ زیرا یک روح که همان روح انسان دیگر بوده و الان حاضر است و یک روح هم از تکامل خود بدن و افاضه به آن حاصل می‌شود، لذا دو روح در یک بدن جمع خواهد شد. و این در حالی است که بالوجدان می‌دانیم که ما تنها یک شخصیت داریم و یک نفس.[۲]

۲) جمع شدن بالقوه و بالفعل در یک بدن:
آن‌چه مسلم است این است که ترکیب بین بدن و روح اتحادی است نه انضمامی، از طرفی این مساله نیز قطعی است، شخصی که چندین سال زندگی کرده است و به سن پیری رسیده است، تمام نیروهای او از حالت بالقوه به حالت بالفعل رسیده است؛ حال اگر تناسخ درست باشد و روح پیرمردی که تمام کمالات را دارد در یک جنین که تمام کمالاتش بالقوه است قرار گیرد، لازم می‌آید کمالات بالقوه و بالفعل با هم در یک بدن جمع شوند و چون ترکیب اتحادی است، این امر محال است، یعنی یک شئ یا دارای کمالات بالفعل است یا بالقوه، پس جمع شدن بالقوه و بالفعل در یک شئ محال است، در نتیجه تناسخ محال است.[۳]

 ۳) بالفعل محال است بالقوه گردد:
با توجه به این‌که اکثر نیرویی که در انسان وجود دارد ابتدا بالقوه بوده، سپس تبدیل به بالفعل می‌شوند؛ انسانی که می‌میرد، بسیاری از این نیروها تبدیل به بالفعل شده است، لذا از لحاظ عقلی و فلسفی این محال است که نیروی بالفعل مجدّد تبدیل به بالقوه گردد. امّا لازمه قول به تناسخ، تبدیل شدن بالفعل به بالقوه است، زیرا روح کسی که مرده است تکامل یافته و بسیاری از نیروهای او بالفعل شده است و اگر به جنین دیگری منتقل شود، لازم می‌آید که دوباره بالقوه شود، پس بالفعل تبدیل به بالقوه شد که عقلاً محال است. مثلاً ما در زمان پیری بسیاری از امور شخصی را می‌دانیم و برای ما ملکه شده است، حال اگر تناسخ را بپذیریم باید بگوییم که آن معلومات و ملکات را از دست داده و دوباره چیزی نمی‌دانیم که این محال است.[۴]

قرآن کریم نیز بر تناسخ مهر باطل زده و آمدن دوباره انسان به دنیا را مردود دانسته است؛ قرآن در این رابطه از زبان انسان‌های گنه‌کار می‌فرماید: «حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ، لَعَلِّی أَعْمَلُ صالِحاً فِیما تَرَکْتُ کَلاَّ إِنَّها کَلِمَهٌ هُوَ قائِلُها وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى‏ یَوْمِ یُبْعَثُونَ (مومنون- ۱۰۰و ۹۹): (آن‌ها هم‌چنان به راه غلط خود ادامه می‌دهند) تا زمانی‌که مرگ یکى از آنان فرا رسد، آن‌گاه می‌گوید: پروردگار من! من را باز گردان! شاید در آن‌چه ترک کردم (و کوتاهى نمودم) عمل صالحى انجام دهم (به او می‌گویند) چنین نیست، این سخنى است که او به زبان می‌گوید (و اگر باز گردد برنامه‏اش هم‌چون سابق است) و پشت سر آن‌ها برزخى است تا روزى که برانگیخته می‌شوند». این‌که قرآن می‌فرماید «کلّا» دلیل بر این است که امکان ندارد کسی از عالم آخرت به دنیا باز گردد.

———————–

پی‌نوشت
[۱]. الإلهیات على هدى الکتاب و السنه و العقل، ج‏۴، ص: ۲۹۹
[۲]. کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص: ۱۹۱
[۳] و [۴]. الأسفار، ج ۹، ص ۲- ۳

false
false
false
false

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true