×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

false
true
true
سود ده ها میلیارد دلاری پژو از بازار ایران بدون انتقال تکنولوژی حتی یک پیچ

به گزارش ارجانیوز : رهبر معظم انقلاب در اولین روز سال جاری، برنامه کشور برای حل مشکلات اقتصادی را تشریح نمودند.

به نقل از رجانیوز ؛ حضرت آیت الله خامنه ای، اقتصاد مقاومتی را تنها راه شکستن تحریم ها و حل مشکلات اقتصادی کشور دانسته اند و ده اقدام اساسی را برای اجرای آن تعیین نمودند. چهار اقدام اول در چهار گزارش قبلی مورد بررسی قرار گرفت. دراین گزارش پنجمین و هفتمین اقدام از آنجا که ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند را مورد بررسی قرار می دهیم. مقام معظم رهبری این دو گام را اینگونه توصیف نمودند.

  مسئله‌ی پنجم؛ بخشهایی در اقتصاد ما وجود دارد که مهم و دارای اهمّیت است؛ مثلاً بخش نفت و گاز یا بخش تولید موتور که برای خودرو، برای هواپیما، برای قطار، برای کشتی مورد استفاده است، این بخشهای حسّاس و مهم، دانش‌بنیان بشود. اینکه ما میگوییم اقتصاد دانش‌بنیان [این است]. جوانهای ما، دانشمندان ما نشان داده‌اند که میتوانند نوآوری کنند، میتوانند ما را از آن سطحی که در فنّاوری داریم بالاتر ببرند. خب، این کار کوچکی است که موشک بُرد بلند را جوری تنظیم کنند که در دوهزار کیلومتری با انحراف دو متر یا پنج متر به هدف بخورد؟ خب آن مغزی که میتواند این کار را بکند، در موارد گوناگون دیگر هم میتواند؛ مثلاً فرض کنید که سطح موتور خودرو را با یک پیشرفتی بالا ببرد که فرض کنیم مصرفش کم بشود، یا موتور قطار را به فلان شکل به‌وجود بیاورد؛ میتوانند. همین الان در کشور ما بنگاه‌های اقتصادی و تولیدی‌ای وجود دارند که کارهایی که آنها انجام میدهند و تولید میکنند، یا از مشابه خارجی‌اش بهتر است یا برابر آنها است؛ همین الان داریم؛ خب اینها را باید تقویت کرد. پس بنابراین دانش‌بنیان شدنِ بخشهای مهمّ اقتصاد داخلی، یکی از کارهایی است که در اقتصاد مقاومتی شرط است و بایستی انجام بگیرد.

مطلب هفتم؛ در همه‌ی معاملات خارجی‌ای که ما انجام میدهیم، انتقال فنّاوری را شرط کنیم. البتّه برادران ما در دولت به ما گفتند که ما این کار را کردیم و میکنیم؛ من تأکید میکنم و تکرار میکنم برای اینکه غفلت نشود. فرض کنید [اگر] یک وسیله‌ای را یا یک شی‌ء تولیدی جدیدی را میخواهند بخرند، تولیدشده را نخرند، [بلکه] آن شی‌ء را با فنّاوری مخصوص خودش تهیه کنند و بیاورند؛ فنّاوری را داخل کشور کنند. در قراردادها این را باید بشدّت مورد توجّه قرار بدهند.

در بخشی از گزارش گام سوم مقایسه ای از میزان سرمایه گذاری دولت در خرید هواپیما و ساخت آن در داخل کشور بعمل آمد، اما نکته ای که وجود دارد این است که آیا تنها دست آورد سرمایه گذاری در صنایع پیشرفته داخلی، صرفا رسیدن به یک محصول و کالای صنعتی است؟

مسلماً تولید هواپیما تنها نتیجه این سرمایه گذاری مدبرانه در صنایع داخلی نمی تواند باشد، چرا که دستیابی به تکنولوژی های Hi-Tech که در بخش های مختلف هواپیما من جمله اویونیک و مخابرات، موتور و سیستم سوخت رسانی، بال و بدنه و … موجب ارتقای دانش در دیگر صنایع، شکل گیری شرکت های دانش بنیان قوی و اشتغال هزاران فارق التحصیل رشته های مهندسی، ارتقای علمی دانشگاه ها، ایجاد بسترهای لازم برای صادرات محصولات دانش بنیان، دستیابی به دانش اورهال هواپیماهای روز دنیا و … می شد.

خرید گسترده هواپیما در سال ۹۴ از سوی دولت یازدهم را می توان برجام دیگری نامید چرا که همانطور که برجام مانع از رشد صنعت هسته ای کشور و عقب نشینی و از دست دادن دستاوردهای قبلی شده است؛ واردات گسترده هواپیما، مانع رشد صنعت هواپیماسازی کشور و تولید هواپیمای بومی در کشور می شود و این قضیه در دیگر صنایع دانش بنیان کشور وجود دارد. در هر صنعت دانش بنیان دیگری نیز که دولت بجای حمایت و سرمایه گذاری در آن حوزه، به واردات بی رویه، روی می آورد، برجام دیگری را بر کشور تحمیل می کند.

مسئله بعدی که در خصوص بحث ساخت هواپیما در داخل کشور وجود دارد و مرتبط با اقدام اساسی پنجم است اینکه آیا صرفا با اختصاص بودجه های چند صد یا چندین هزار میلیارد تومانی می توان به در یک بازه زمانی مشخص به هواپیمای ملی دست یافت؟

مطمئنا جواب سوال منفی‌ست. آنچه از پول در این عرصه مهمتر است ایجاد ساختار تحقیقاتی و دانش بنیان برای رسیدن به هدف بزرگی چون ساخت هواپیماست. منوچهر منطقی که از موفقترین مدیران صنعت خودروسازی کشور محسوب می گردید از دیماه سال ۸۸ سکاندار ریاست سازمان صنایع هوایی است ولی در این بازه ۶ ساله موفقیت چندانی در تولید هواپیمای ملی بدست نیاورده است. هر چند مسائل مالی موجود، موانع بزرگی بر سر راه این صنعت محسوب می گردید، لیکن ایراد اصلی به ساختار تحقیقاتی کشور بر می گردد.

برای شفاف سازی بیشتر مثالی از ساختار تحقیقات و صنایع نظامی چین در این تحلیل استفاده می شود:

چین در سال های ۱۹۴۹ تا ۱۹۶۹ از سوی دولت امریکا تحت تحریم بود و شرایطی مشابه با ایران در آن کشور حاکم بوده است، لیکن با ایجاد یک ساختار قوی تحقیقاتی – صنعتی توانسته پس از امریکا بعنوان دومین قدرت اقتصادی دنیا جای خود را تثبت کرده و سودای قدرت اقتصادی برتر جهانی شدن را دارد.

آنچه در ساختار بالا مشاهده می گردد این است که دانشگاه ها بعنوان بازوی مهمی در کنار صنایع مادر قرار دارند. از سوی دیگر تمامی کارخانجات در صنایع دفاعی زیر مجموعه چندین آکادمی و موسسه تحقیقاتی قرار گرفته اند تا تضمینی باشد بر تولید دانش بنیان تمامی قطعات.

برای نمونه به ساختار تولید لانچر موشک در زیر توجه کنید. مشابه همین ساختار در تمامی حوزه های دفاعی و غیر دفاعی صنعتی چین وجود دارد. ایجاد یک ساختار هماهنگ و کاملا علمی برای تولید محصول. خروجی این مسیر هیچگاه محصول بی کیفیت و خارج از استاندارد نخواهد بود. این ساختار به قدری خوب عمل کرده که یکی از خروجی های آن فرستادن انسان با موشک و فضاپیمای چینی بوده است. مشابه چنین ساختاری را ما در دیگر کشورهای پیشرو صنعتی می بینیم. نمی توان سودای حرکت به سمت دستیابی به تکنولوژی و علوم صنعتی پیشرفته را داشت و بدون یک برنامه ریزی و نقشه راه حرکت کرد.

با توجه به این ساختار، نیاز به واردات به شدت کاهش می یابد و اگر وارداتی صورت پذیرد همراه با پیوست انتقال تکنولوژی خواهد بود. سال های زیادی است که واردات در صنایع پیشرفته بدون پیوست انتقال تکنولوژی در چین ممنوع شده است. دکتر علی خرم استاد دانشگاه و کارشناس مسائل بین الملل در این خصوص در مصاحبه ای اظهار داشت:

به نظر می رسد شرایط کنونی ایران شباهت بسیار زیادی با چین در ۳۵ سال پیش دارد که چینی ها برای اولین بار وارد جامعه بین المللی می شدند و می توانستند آزادانه از غرب خرید کنند. در آن زمان چین نیز به فکر خرید هواپیماهای ایرباس و بویینگ بود. فرانسه و آمریکا نیز گمان می کردند بازار عظیم چین باز شده و می توانند محصولات خود را به چینی ها بفروشند.

با این حال و علی رغم اینکه چینی ها به هواپیماهای پیشرفته احتیاج داشتند، اما از خرید خودداری کردند و وارد مذاکره با آمریکا و فرانسه برای انتقال تکنولوژی ساخت هواپیما به چین شدند. آمریکا و فرانسه در پاسخ به درخواست چین اعلام کردند باید ۸۰ فروند هواپیما بخرید تا تکنولوژی آن را به چین انتقال بدهیم؛ اما چینی ها آنقدر مذاکره کردند تا آمریکا و فرانسه قبول کردند که تکنولوژی ساخت موتور هواپیما را در شانگهای دایر کنند و بعد چینی ها اقدام به خرید هواپیما کنند. در نهایت این تکنولوژی در شانگهای دایر شد و چینی ها حتی یک هواپیما هم از آمریکا و فرانسه نخریدند و با موتورهایی که تولید می کردند کار خود را راه انداختند.

صرف خرید هواپیما بدون انتقال تکنولوژی، روش خرید عربی محسوب می شود و کشورهای عربی نفتی این کار  را می کنند و ما که صاحب فن و تکنولوژی هستیم باید فناوری کشورهای پیشرفته را وارد کشور کنیم.

مسلما مزایای حضور در بازار ایران آنقدر برای شرکت های خارجی جذاب هست که دولت بتواند در قراردادهای خود آنان را مجاب به انتقال تکنولوژی نماید. بعنوان مثال حضور دو دهه ای پژو در ایران است که در پسابرجام مجدود حاضر به حضور در ایران شد و برنامه تولید سه خودروی جدید در ایران را با ایرانخودرو برنامه ریزی نماید ولی آنچه در قراردادهای قبلی و جدید که منجر به سود ده ها میلیارد دلاری از بازار ایران برای پژو شده بود و میشود، هیچگاه برنامه ای برای انتقال تکنولوژی قطعات خودرو دیده نشده است و تنها پژو اجازه مرحله ای تولید قطعه را به ایران داده که مبتنی بر مهندسی معکوس تولیدکنندگان داخلی قطعات خودرو بوده است. این مسئله در خصوص خرید هواپیما از ایرباس هم صدق می کند. با خریدی که ایران از ایرباس می کند، ایرباس به سود بسیار زیادی چندین میلیارد دلاری خواهد رسید. از دست دادن چنین بازاری از سوی آنها، یک شکست بزرگ محسوب می گردد؛ آیا جای آن نیست در قبال این خرید، تکنولوژی ساخت موتورهای جت از سوی ایرباس به ایران منتقل شده و کارخانه ای در این خصوص در کشور احداث گردد؟

آنچه لازمه دانش بنیان شدن و تولید علم (که آن خود محور قدرت خواهد بود) است یک ایجاد ساختار تحقیقات محور در صنایع کشور و دوم سرمایه گذاری دولت است. باید دانشگاه ها، شرکت های دانش بنیان و موسسات تحقیقاتی را در مرکز تولید قرار داد تا کارخانجات بتوانند به تولید انبوه، خروجی این نهادهای تحقیقاتی بپردازند. مسلما با این شیوه هم کارخانجات و واحدهای تولیدی سود خواهند کرد، هم کشور مجهز به علم قدرت افزا خواهد گردید، هم درآمد عمومی و میزان تولید ناخالص داخلی کشور افزایش پیدا خواهد کرد، هم میزان بیکاری کشور کاهش خواهد یافت، هم کالای داخلی با کیفیت خواهد شد و رضایت عمومی را جلب خواهد کرد و هم میزان صادرات غیر نفتی بشدت افزایش می یابد. منافع دانش بنیان شدن صنعت کشور و رونق آن به حدی است که نمی توان تمامی این منافع را در یک گزارش خلاصه نمود.

false
false
false
false

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true