×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

false
true
true
آیه مباهله و پاسخ به شبهه ابن تیمیه

یکی از آیات قرآن کریم که در فضیلت اهل بیت عصمت و طهارت(علیهم‌السلام) نازل شده است آیه ۶۱ سوره آل‌عمران است که به آیه «مباهله» معروف است؛ خداوند متعال در این آیه می‌فرماید: «فَمَنْ حَاجَّکَ فِیهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَکُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَکُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْکاذِبِین [آل‌عمران۶۱] هر گاه بعد از علم و دانشى که(درباره مسیح) به تو رسیده، (باز) کسانى با تو به محاجه و ستیز برخیزند، به آن‌ها بگو: بیایید ما فرزندان خود را دعوت کنیم، شما هم فرزندان خود را، ما زنان خویش را دعوت نماییم، شما هم زنان خود را، ما از نفوس خود دعوت کنیم، شما هم از نفوس خود، آن‌گاه مباهله کنیم، و لعنت خدا را بر دروغ‌گویان قرار دهیم». این آیه بدون شک در شان خمسه طیبه که به پنج تن آل عبا معروفند یعنی «پیامبر اکرم، امیرالمومنین، فاطمه زهرا، امام حسن و امام حسین(صلوات‌الله‌علیهم‌اجمین)» نازل شده است؛ این مطلب از روایات بسیاری که در منابع اهل سنت و شیعه وارد شده برداشت می‌شود.

این آیه به راحتی اثبات می‌کند که منظور از نفس پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) آقا امیرالمومنین(علیه‌السلام) است، پس او نفس و خود پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) است، لذا تمام خصوصیات و ویژگی‌های پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) را داراست؛ بنابراین یکی از آیات دال بر فضیلت امیرالمومنین(علیه‌السلام) که نشان از جایگاه والای امیرالمومنین(علیه‌السلام) دارد؛ همین آیه است.
اما «ابن ‏تیمیه» پدر فکری وهابیت که تنها هدف او مقابله و نفی فضائل اهل بیت(علیهم‌السلام) به خصوص آقا امیرالمومنین(علیه‌السلام) است و به هر چیزی چنگ می‌زند تا فضیلتی که برای حضرت بیان شده را نفی کند؛ این‌جا نیز مانند سایر آیات و روایاتی که در شان امیرالمومنین(علیه‌السلام) است، می‌گوید: «اولا این شان النزوال درباره آیه صحیح نیست، ثانیا: بر فرض صحت دال بر فضیلت امیرالمومنین(علیه‌السلام) نیست».[۱]

پاسخ به ابن تیمیه
در پاسخ به اشکال اول ابن تیمیه که گفته است، این شان‌النزول صحیح نیست، می‌گوییم: غالب مفسران و محدثان شیعه و اهل تسنن تصریح کرده‌‏اند که آیه مباهله در حق اهل بیت پیامبر(علیهم‌السلام) نازل شده است و پیامبر تنها کسانى را که همراه خود به میعادگاه برد، فرزندانش امام حسن و امام حسین، دخترش فاطمه و دامادش امیرالمومنین(صلوات‌الله‌علیهم‌اجمین) بود، بنابراین منظور از «ابناءنا» در آیه خصوص امام حسن و امام حسین(علیهماالسلام) است، و منظور از «نساءنا» خصوص فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها) است و منظور از «انفسنا» تنها امیرالمومنین(علیه‌السلام) بوده است و احادیث فراوانى در این زمینه نقل شده است.

اما برای این‌که دورغ ابن تیمیه روشن شود که گفته چنین چیزی صحیح نیست، برخی شخصیت‌هاى سرشناس اهل سنت که این مطلب را نقل کرده و صحیح دانسته‌اند را ذکر می‌کنیم:
۱٫ «مسلم بن حجاج نیشابورى» در صحیح، چاپ محمد على صبیح، مصر، ج۷، ص۱۲۰٫
۲٫ «احمد بن حنبل» در کتاب مسند، چاپ مصر، ج۱، ص ۱۸۵٫
۳٫ «طبرى» در تفسیر معروفش چاپ میمنیه، مصر، در ذیل همین آیه ج۳، ص ۱۹۲٫
۴٫ «حاکم نیشابوری» در کتاب مستدرک، چاپ حیدر آباد،  ج۳، ص۱۵۰٫
۵٫ «حافظ ابو نعیم اصفهانى» در کتاب دلائل النبوه، چاپ حیدر آباد، ص ۲۹۷٫
۶٫ «واحدى نیشابورى» در کتاب «اسباب النزول» چاپ الهندیه، مصر، ص ۷۴٫
۷٫ «فخر رازى» در تفسیر معروفش، چاپ البهیه، مصر، ج ۸ ص ۸۵٫
۸٫ «ابن اثیر» در کتاب جامع الاصول، چاپ السنه المحمدیه، مصر، جلد ۹ ص۴۷۰٫
۹٫ «ابن جوزى» در کتال تذکره الخواص، چاپ نجف، ص ۱۷٫
۱۰٫ «قاضى بیضاوى» در تفسیرش، چاپ مصطفی محمد، مصر، ج۲، ص ۲۲٫
۱۱٫ «آلوسى» در تفسیر روح المعانى، چاپ منیریه، مصر ج۳، ص۱۶۷٫
۱۲٫ «زمخشرى» در تفسیر الکشاف، چاپ مصطفی محمد، مصر، ج۱، ص۱۹۳٫
۱۳٫ «حافظ احمد بن حجر عسقلانى» در کتاب الاصابه، چاپ مصطفی محمد، مصر، ج۲، ص۵۰۳٫
۱۴٫ «ابن صباغ» در کتاب الفصول المهمه، چاپ نجف، ص ۱۰۸٫
۱۵٫ «قرطبى» در تفسیر الجامع لاحکام القرآن، چاپ مصر،  ج۳، ص۱۰۴٫

حال با توجه به این مطالب و این‌که این همه از علمای طراز اول اهل سنت این آیه را شان اهل بیت می‌دانند، آیا جای شکی برای انسان منصف و با وجدان در این موضوع باقی می‌ماند، با این حال ابن تیمیه ادعا کرده که این مطلب صحیح نیست، آیا اگر به چنین روایتی نمی‌تواند اعتماد کرد، پس به چه روایتی می‌توان اعتماد کرد؟
برای طولانی نشدن بحث، پاسخ سوال دوم را در این مطلب می‌توانید مطالعه بفرمایید.
———————————————————–
پی‌نوشت
[۱]. منهاج السنه، ج ۷، ص ۱۲۲٫

false
false
false
false

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true