×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

false
true
true
رابطه مومنان با هم در کلام معصومین

یکی از نکات بسیار مهم در هر جامعه، رابطه‌ی افراد آن جامعه با یکدیگر است. اگر جامعه‌ای بخواهد موفق باشد و مسیر درست را بپیماید، بدون شک باید رابطه‌ی میان افراد آن جامعه با هم خوب بوده و به همدیگر کمک کنند و نسبت به هم بی‌تفاوت نبوده، یکدیگر را برای رسیدن به هدف نهایی خود یاری کنند.

جامعه‌ای که مردمان آن نسبت به سرنوشت یکدیگر بی‌تفاوت بوده و کاری به هم نداشته باشند، محکوم به فنا و نابودی است؛ زیرا جامعه مانند یک کشتی می‌ماند که اگر یک نقطه از آن سوارخ شود، آب به میان کشتی آمده و آن‌را غرق خواهد کرد و دیگر نمی‌تواند سرنشینان خود را به ساحل برساند.

دین مبین اسلام نیز بر این مساله تاکید داشته و مرتب به مسلمانان تاکید می‌کند نسبت به سرنوشت برادر مسلمان خود، بی‌تفاوت نباشد و همیشه احوال همدیگر را جویا شوند. پیامبر عظیم الشان اسلام(صلی‌الله‌علیه‌وآله) بارها در این زمینه فرمودند: «هر کس صبح کند، در حالی‌که اهتمامی به امور مسلمین نداشته باشد، اصلا مسلمان نیست».[۱] یعنی اگر کسی نسبت به امور مسلمانان بی‌تفاوت است و برای او مهم نیست حال و روز برادر مسلمان او چگونه است، او اصلا مسلمان نیست.

یکی از فلسفه‌های دستور «امر به معروف و نهی از منکر» هم دقیقا همین مساله است؛ یعنی مسلمان باید خیرخواه برادر خود باشد و در اگر دید او کار ناشایستی را انجام می‌دهد، باید به او تذکر داده و او را به مسیر درست راهنمایی کند تا جامعه اسلامی سالم بماند. مؤمنان در حقیقت به سرنوشت خود که یک واحد را تشکیل مى‏‌دهند، علاقه دارند، لذا امر به معروف مى‏‌کنند و یکدیگر را از زشتی‌ها باز مى‌‏دارند.

هم‌چنین پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) پا را فراتر نهاده و جامعه اسلامی را به یک جسد تشبیه کرده و فرموده است: «مثل مومنان در دوستى و تراحم و تعاطف، مثل جسد است؛ زمانى که عضوى از این جسد به درد آید، سایر اعضاى بدن با تب کردن و بیدارى، آن را همراهى خواهند کرد».[۲]

این مضمون، از امام باقر و امام صادق(علیهماالسلام) نیز نقل شده است.[۳] به طور مثال «ابو بصیر» مى‏‌گوید: از امام صادق(علیه‌السلام) شنیدم که مى‌‏فرمود: «مومن، برادر مومن است؛ چون یک بدن که اگر عضوى از بدن به درد آید، درد آن به سایر اعضاى بدن سرایت مى‌‏کند و ارواح آن دو، از روح واحد است و به درستى که اتصال روح مومن به خداوند متعال، شدیدتر از اتصال شعاع خورشید به خورشید است».[۴]

علامه مجلسى(رحمه‌الله‌علیه) در توضیح این روایت فرموده است: «این‌که حضرت فرمود: «مومنان نسبت به هم، چون بدن واحدند» پا را فراتر از اخوت میان مومنان گذاشته‌‏اند و به اتحاد و یکى بودن مومنان ترقى داده است. یا این‌که حضرت خواسته‏ است بفرمایند که اخوت مومنان، مثل سایر برادری‌ها نیست، بلکه آنان به منزله اعضاى یک بدنند که یک روح به آن تعلق گرفته است. پس چنان‌که با تألّم یک عضو، سایر اعضاى بدن نیز متألّم مى‌‏گردد، با غمگین شدن یک مومن، سایر مومنان نیز غمگین مى‌‏شوند».[۵]

شاید بتوان گفت که «سعدی» شاعر بلند آوازه ایران زمین نیز با الهام از این احادیث بوده است که این اشعار زیبا را سروه است:
«بنى آدم اعضاى یکدیگرند             که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوى بدرد آورد روزگار             دگر عضوها را نماند قرار»

بنابراین از این احادیث می‌توان نتیجه گرفت: رابطه میان مومنان باید فراتر از یک رابطه عادی و اجتماعی باشد؛ آنان باید همدیگر را از جان و دل دوست داشته باشد و خیرخواه هم باشند. باید همدیگر را مانند خود بدانند و نسبت به زندگی و عمل‌کرد هم بی‌تفاوت نباشند، اگر ببیند کسی در این جامعه مسیر درست را طی نمی‌کند، باید به او تذکر داده و او را به مسیر صحیح باز گردادنند و همدیگر را در مسیر درست کمک کنند. این است درسی بزرگ که از شیعه از رهبران دینی خود می‌گرد.

___________________________________
پی‌نوشت
[۱]. «مَنْ أَصْبَحَ لَا یَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِینَ فَلَیْسَ بِمُسْلِم»‏(الکافی، ج ۲، ص ۱۶۳)
[۲]. «مثل المؤمنین فى توادّهم و تراحمهم و تعاطفهم‏ کمثل الجسد إذا اشتکى منه عضو تداعى له سائر الجسد بالسهر و الحمّى»(سیوطى، الجامع الصغیر، ج ۲- ۱، ص ۴۹۸؛ علامه مجلسى، بحار الانوار، ج ۶۱، باب ۴۳، ص ۱۵۰، حدیث ۲۸)
[۳]. علامه مجلسى، بحار الانوار، ج ۷۱، ص ۲۷۴، باب ۱۵، ص ۲۳۴، حدیث ۳۰ و ص ۲۷۴، حدیث ۱۹٫
[۴]. «الْمُؤْمِنُ أَخُو الْمُؤْمِنِ کَالْجَسَدِ الْوَاحِدِ إِنِ اشْتَکَى شَیْئاً مِنْهُ وَجَدَ أَلَمَ ذَلِکَ فِی سَائِرِ جَسَدِهِ وَ أَرْوَاحُهُمَا مِنْ رُوحٍ وَاحِدَهٍ وَ إِنَّ رُوحَ الْمُؤْمِنِ لَأَشَدُّ اتِّصَالًا بِرُوحِ اللَّهِ مِنِ اتِّصَالِ شُعَاعِ الشَّمْسِ بِهَا».(الکافی، ج ۲، ص ۱۶۶)
[۵]. بحارالانوار، ج ۶۱، ص ۱۴۸٫

false
false
false
false

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true