×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

false
true

کوهدَشت یکی از شهرستان‌های استان لرستان است که در غرب این استان قرار گرفته و آب و هوای معتدل کوهستانی دارد. مرکز آن شهر کوهدشت است و کار مردمش بیشتر کشاورزی و دامپروری است. ساکنان کوهدشت به زبانهای لری و لکی صحبت می کنند. این شهرستان با ۲۱۸،۹۲۱نفر جمعیت سومین شهرستان استان لرستان، پس از خرم‌آباد و بروجرد است.

مردم‌شناسی و زبان

مذهب مردمان این شهر شیعه و تعدادی نیز اهل حق هستند. از حیث طایفه و تیره‌های موجود در این شهرستان تنوع فراوانی وجود دارد که با گویش‌های مختلف لری و لکی تکلم می کنند.که شامل :

۱-آدینه وند ۲- آزادبخت ۳- ایتیوند ۴- اولادقباد ۵- امرایی ۶ – بازوند ۷- پادروند ۸- چهار قلعه ۹- خوشناموند ۱۰- دراویش که خود دو گروه هستند الف : دراویش بلوران و دراویش داود رشید ، میشنان و رود بار ۱۱ – رومیانی ۱۲- ریکا ۱۳- رئیسوند ۱۴- رشنو ۱۵- زالی ۱۶- زیو دار ۱۷- سادات که خود ۵ گروه هستند( سادات درب گنبد – سادات کره لان – سادات ابوالوفا – سادات زرون – سادات آتش بگی ) ۱۸- سوری ۱۹- شیراوند ۲۰- شاهیوند ۲۱- ضرونی ۲۲- عبدولی ۲۳- قرعلیوند ۲۴- کوشکی ۲۵- کونانی ۲۶- کاکاوند ۲۷ – گراوند ۲۸- گرمه ای ۲۹- میربگ ۳۰ – مهکی ۳۱- نورعالی۳۲- خلیفه (جز ایتیوند می باشند). ۳۳- طولابی و (تعدادی آهنگر نیز در سطح منطقه پراکنده اند)

جغرافیای کشاورزی شهرستان کوهدشت

مهمترین شاخص های شهرستان کوهدشت در بخش های مختلف اقتصادی بر اساس ارزیابی اداره کل آمار معاونت برنامه ریزی استانداری استان لرستان در شهریور۱۳۸۸ ماه به شرح ذیل می باشد . کل مساحت اراضی کشاورزی شهرستان ۱۹۱۵۷۲ هکتار، معادل ۲۵ درصد اراضی زراعی استان که از آن ۱۹۲۹۷ هکتار آبی و ۱۷۲۲۷۵ هکتار دیگر دیم می‌باشد که سالانه ۱۵۴۱۴۵ هکتار از آن زیر کشت محصولات کشاورزی می رود؛ میزان ۳۰۹۲۰۵ تن تولید یعنی ۷/۱۶د تولید محصولات زراعی استان و هم‌چنین با ۲۳۹۴ هکتار سطح باغات مثمر با تولید سالانه ۲۸۰۰۰ تن یعنی معادل ۱۲/۵ درصد تولید باغات استان و با دارا بودن ۶۵۰ هزار واحد دامی با تولید ۲۵ هزار تن محصولات دامی را به خود اختصاص داده‌ است. هم‌چنین بیش از ۹۰ درصد باغات انار استان لرستان در شهرستان کوهدشت وجود دارد که عمدتاً در بخش طرهان و بخش‌ کونانی به ویژه منطقه‌ی زیرتنگ سیاب ، چقاپیت سفلی ، چقاپیت علیا ، گراب و رودبار قرار دارند.

اقلام زراعی که در این شهرستان کشت می شود عبارتند از گندم ،جو ، برنج، ذرت، چغندرقند، نخود ،عدس ،کلزا، سبزیجات ،محصولات جالیزی، میوه جات سردرختی از قبیل انار، سیب، انگور، هلو،شلیل ، انجیر ، زردآلو و توت است . همچنین طبق تحقیقات به دست آمده زمین های کشاورزی مستعد و شرایط آب و هوای مناسب ، شرایط کشت زعفران و پسته را نیز داراست. دامپروری نیز به شیوه های صنعتی و سنتی در این شهرستان رواج کامل دارد.

از لحاظ منابع طبیعی دارای ۲۷۹۰۸۴ هکتار مرتع و جنگل است که ۱۵۹۶۰۹ هکتار آن مرتع و ۱۱۹۴۷۵ هکتار دیگر جنگل می‌باشد.یعنی معادل ۵/۱۴ درصد جنگل و مرتع استان را به خود اختصاص داده است.

آثار تاریخی و جاهای دیدنی

نقوش صخره‌ای هومیان

این نقوش در شمال شهرستان کوهدشت واقع شده اند. نقاشیهای مذکور نقش جادویی و سحر آمیزی داشتند و معمولا افراد این نقوش را بر روی دیواره غارها ایجاد می نمودند و آرزو و آمال خویش را که همانا شکار بود بر روی دیواره ها نقش می کردند تا شاید در عالم واقع بهتر بتوانند به آنها دسترسی پیدا کنند بعلاوه با ایجاد این نقوش که در زندگی آنها مهم بود با این عمل امید به فراوانی آنها رادر عالم واقع تسهیل می نمودند . نقوش صخره ای میرملاس و هومیان ازجمله آثار بی نظیر درسطح کشور است که نشان از دیرنیگی و باستانی بودن این خطه دارد نقوش دره میرملاس با نقش لنگر کشتی آغاز می شود پس نقشهایی از میادین شکار گوزن به صورتهای فردی و جمعی است تعداد آنها در دره میرملاس ۱۸ و در هومیان ۱۰ نقش است که عمدتاً به رنگ سیاه اخرایی و زرد رنگ طراحی و اجرا شده اند . در هومیان ( هومیون ) ، نقشی از گوزن و شکارچی اسب سوار با تیر و کمان به صورت زیبا و کاملی وجود داشته که گذشت زمان قسمتی از سوار و اسب شکارچی را خراب کرده است . این آثار مربوط به دوره پارینه سنگی می باشند .

معبد سرخ دم لکی

این محوطه درقسمت شمالی دشت کوهدشت به فاصله ۶ کیلومتر از مرکز شهر و در دامنه کوه چنگری واقع شده است. آثار موجود در آن نشان میدهد که وضعیت کوه در نحو انتخاب مکان نقش اساسی را ایفا نموده است . بطوریکه حصار مکشوفه بنابر وضعیت کوه ساخته شده و در کنار پرتگاههای کوه عملکرد تدافعی آن را مشخص تر نموده است . این محوطه علاوه برحصار از تختگاه ، شاه نشین و منازل مسکونی تشکیل گردیده که شاه نشین آن مسلط بر همه قسمتهای حصار است . در این محوطه سنگهای حجاری شده با نقش شیر بالدار و درخت زندگی و همچنین قطعات سفالی از نوع سفال لعابدار با نقش کنده زیر لعاب متعلق به قرون ۷ و ۸ هـ . ق و سفالینه های هزاره اول بدست آمده است . کاوشهای باستانشناسی در این محوطه از سال ۱۳۷۷ آغاز و تاکنون ادامه دارد . اشیاء بدست آمده علاوه بر چند قطعه سنگ با نقش شیر بالدار یک قطعه تابوت سفالی و یک هاون سنگی ، دو کوزه سفالی کوچک و یک سنجاق مفرغی می باشند که در حفریات باستان شناسی بدست آمده اند . در فاصله ۳۰ کیلومتری این محوطه در دامنه کوه کر شوراب روستائی به اسم سرخ دم لری وجود دارد که در طی سالهای قبل از انقلاب به سرپرستی آقای اشمیت مورد کاوش قرار گرفته است .این محوطه باستانی( احتمالامربوط سده ۷الی۵ ق.م)است که به شماره ۳۶۳۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

سرخ دم لری

در شرق شهر کوهدشت در دهستان خوشناموند محوطه ای باستانی وجود دارد که به واسطه قرمز بودن خاک دامنه کوه به سرخ دم معروف است . این سایت عظیم باستانی که دکتر اشمیت اولین بار در آن حفاری نمود نتایج مهمی را پیش روی محققان گذاشت.کشف معبدی به شیوه وسبک آشوری در این نقطه دلیل بر نفوذ و تاثیر هنر أشوری بر منطقه لرستان است.در این عبادتگاه اشیاء نذری که در داخل دیواره معبدکار گذاشته بودند کشف شد. همچنین أیینه ها برنزی (مفرغی),مهره های استوانه ای ومجسمه های کوچکی از مرد و زن مشاهده و کشف شد. عبادتگاهییکه در این مقطع زمانی وجود داشته است متعلق به گروههایی بوده که از سراسر استان در این معبد اجتماع کرده و آداب خاص دینی خود را انجام داده اند . اشیا مفرغی سرخ دم لری اینک زینت بخش موزه های ملی وشخصی دنیاست .

قلعه کوهزاد (وزنیار )

این بنا در شهرستان کوهدشت و در بخش رومشگان واقع شده است .تمامی قسمتهای برجای مانده بنا از سنگ و ملاط است و قسمت شمالی آن سالم تر از سایر قسمت هاست سبک طاق این قلعه شباهتهایی با قلعه زاخه در همین منطقه دارد. ورودی قلعه به سمت شرق می باشد و در قسمت شمال پنجره ایی به ابعاد ۹۰* ۸۰* ۱۰۰ تعبیه گردیده است . طول و عرض آن ۲۰۵* ۸۵/۳ متر و بلندی طاق ۷۵/۲ سانتیمتر است . طول حصار قلعه ۶۰ متر و عرض آن ۲۴ متر و آثار هشت اتاق به خوبی پیداست . موقعیت قلعه بصورتی است که چشم انداز بسیار زیبایی از دره سیمره و منطقه طرهان و رومشکان را در برمی گیرد . این اثر منسوب به آیین مهر پرستی و مربوط به دوره اشکانی (پارتی) می باشد که به شماره ۳۷۶۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

پل سی پله (کر و دت)

این بنا در منطقه طرهان شهرستان کوهدشت بر روی رودخانه سیمره در حد فاصل استان لرستان و ایلام واقع شده است.پل در تنگترین بستر رودخانه سیمره ، در محلی بنام سی پله Sipela واقع شده است این پل در مسیر یکی از راههای باستانی قرار داشته که سبب ارتباط کرمانشاهان ، ایلام و لرستان (سرطرهان ) بوده است.پل یاد شده دارای ۴ چشمه طاق بوده که اکنون تنها دو چشمه طاق آن باقی است . پنهای هر پا یه آن ۵/۶ متر و طول آن ۱۷ متر است .اندازه سنگهایی که در پایه به کار رفته ۶۰×۶۰×۱۰۰سانتیمتر وبعضی نیز بزرگترند.روی هر یک از این سنگها علامت مشخصی کنده شده است. مصالح بنا از کچ وسنگ است.در آثار مورخان دوره اسلامی اشاره ای به این پل نشده است. این پل سترگ از آثار منحصر به فرد دوره ساسانی بوده وبه شماره ۳۵۱۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

میل خسرو آباد(خسروآ)صیدصفربگ

این بنا در بخش کونانی شهرستان کوهدشت واقع شده است .میل خسرو آباد یا خسروأ که به نام میل صید صفربگ نیز معروف است . در گورستان قدیمی روستای خسرو آباد واقع شده است. .بلندای این میل حدود ۶متر و۶۰ سانتیمتر می باشد قطر پایه آن حدود ۲متر می باشد نمای ظاهری آن دارای انحنا بوده وبه شکل هرمی ۶ وجهی می باشد در ساخت آن از مصالح قلوه سنگ,گچ و….استفاده شده است.این میل یکی از قدیمی ترین و منحصرترین میل های یادبود در لرستان بوده که برای نشان گور بکار برده شده است. بر اساس شواهد این بنا احتمالا مربوط به دوره زندیه می باشد.

 درج:علیرضا رحمتی

false
  1. میثم محمدی

    امپراطوری الپی یکی از دو ایالتش اکودو یا همان کوزشت یا کوهدشت بوده

  2. علی

    با عرض سلام
    من موقعیت دقیق جغرافیایی روستای خسرو اباد رو میخام.میشه کمکم کنید

  3. جوادي

    میل” سید”صفربگ صحیح است.

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true